අනුරාධපුර පැරණි යෝධ ඇළෙහි වාරි තාක්ෂණික ශිල්පීයක්‍රම පිළිබඳ අධ්‍යයනයක්.

Abstract

Attached

ධාතුසේන රාජ්‍ය කාලයට සමකාලීනව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැළකෙන යෝධ ඇළ වාරි කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍ර විශිෂ්ට නිර්මාණයකි. යෝධ ඇළ නිර්මාණ තාක්ෂණය අනුව එය දිගු වැවක් බැව් මතයක් පැවතිය ද ඒ බැව් සනාථ කිරිම සඳහා පිළිගත හැකි සාධක ඉදිරිපත්කර නොමැත. මෙම පර්යේෂණයේ දි යෝධ ඇළ දිගු වැවක් බැව් සනාථ කිරීමට කරුණු ඉදිරිපත් කිරිමට බලාපොරොත්තු වේ. මෙහි දී වැවක මූලිකාංග හා ඇළක ප්‍රධාන නිර්මාණ ලක්ෂණ පිළිබඳව අධ්‍යයනයට ලක් විය. පර්යේෂණයේ දී යෝධ ඇළ තුළින් වැවක අංග හඳුනාගැනීම සිදු විය. ඒ අනුව වැව් බැම්ම, ජල පෝෂක ප්‍රදේශය, පිටාර දොරටු, වාරි ඇළවල් තහවුරුකර ගත හැකි වූ අතර දත්ත රැස්කිරීමේ දී ක්ෂේත්‍ර ගවේශන ක්‍රමය යොදාගත් අතර එහි දී මිනින්දොරු සැලැස්ම, සිතියම් අධ්‍යයනය, භූගෝලීය තොරතුරු පද්ධතිය ප්‍රාථමික මුලාශ්‍ර ලෙස භාවිතයට ගැනුණි. පර්යේෂෂ දත්ත විශ්ලේෂණය මගින් යෝධ ඇළෙහි දකුණු ඉවුර පමණක් හදුනාගත හැකිය. භූමියේ සමෝච්ඡ රේඛා විහිදීම සැළකිල්ලට ගනිමින් නිර්මාණය කරන ලද මෙහි උඩාවත ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වන අතර යටාවත කෘෂි කර්මාන්තය හා ජනාවාස ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ පෙන්නුම් කරයි. යෝධ ඇළේ වාරි තාක්ෂණික ශිල්පීයක්‍රම පිළිබද අධ්‍යයනයේ දී එය හුදු ඇළක් නොව දිගු වැවක් ලෙස හදුනාගත හැකි වනුයේ භාවිත වාරි තාක්ෂණික ශිලිපීයක්‍රම තුළිනි. හුදෙක් අගනගරයේ ජල අවශ්‍යතාව පමණක් සම්පූර්ණ නොකරණ යෝධ ඇළ කලා වැවේ සිට තිසා වැව දක්වා වූ විශාල වැව් ප්‍රදේශයක් පෝෂණය කරමින් භූගත ජල මට්ටම ද ඉහළ නංවමින් භූමි මතුපිටින් ගලායයි. සෘජු ගමන් මාර්ගයක් හදුනාගත නොහැකි වනුයේ කදු නිම්න හරහා වැඩි භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය වනසේ ගලායාමට සැලැස්වීම නිසාවෙනි. උඩාවත ඇළෙහි ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වන අතර දකුණු ඉවුර පමණක් ජලය රැදවුම් කාරකයක් ලෙස භාවිත වේ. එය ද වාරි තාක්ෂණයේ විශිෂ්ට සංවර්ධිත පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකිය. යෝධ ඇළ නිර්මාණ ලක්ෂණ අතර වැව් බැම්ම හෙවත් ඉවුරු, පිටවාන්, පෝෂක ප්‍රදේශය, වාරි ඇළ, වැදගත් වේ. මේ සමෝච්ඡ රේඛාවල විහිදීම සැළකිල්ලට ගෙන ඇති හෙයින් කිසිදු ඉදිකිරිමක් කාලීනව වෙනසකට ලක්ව නොමැති අයුරු පැහැදිළිය. යථෝක්ත අධ්‍යයනය තුළින් අනුරාධපුර පැරණි යෝධ ඇළ දිගු වැවක් බවත් ජල කළමනාකරණය කිරීම සඳහා විශිෂ්ට වාරි ශිල්පීය ක්‍රම භාවිත කළ බවත් පැහැදිළිය.